Bloedafname

 Waarom vraagt uw huisarts een labotest aan?

  • Om een diagnose te stellen: een labotest helpt bij het stellen van de juiste diagnose.
  • Om de evolutie van een gekende ziekte te volgen, bijvoorbeeld suikerziekte, schildklierproblemen …
  • Om na te gaan of u risico loopt op bepaalde aandoeningen.
  • Bij een aantal geneesmiddelen wordt uw bloed geregeld gecontroleerd om de juiste dosering te bepalen of om bijwerkingen vroegtijdig op te sporen.

 

Hierna wat meer informatie over frequent en minder frequent aangevraagde labotests

  • Cholesterol

 

 

Cholesterol

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof. Uw lichaam gebruikt cholesterol om cellen, hormonen en gal te maken. Uw lichaam maakt cholesterol aan in de lever. Daarnaast neemt u cholesterol op uit de voeding.

Hoe ontstaat een hoog cholesterol?

Het cholesterolgehalte van uw bloed is veranderlijk. Het neemt bijvoorbeeld toe, als er veel verzadigd vet in uw voeding zit. Verzadigd vet zit vooral in room, boter, volle melkproducten, volvette kaas, vet vlees, koekjes, gebak en snacks.

Sommige mensen hebben aanleg voor een hoog cholesterol. Het lichaam maakt dan zelf te veel cholesterol aan. Hoe dat komt weten we niet. Uw cholesterol kan ook hoog zijn door een erfelijke stoornis in de vetstofwisseling. Dit komt bij 1 op de 450 mensen voor. In families met deze stoornis komen vaak al vóór het 65ste levensjaar hart- en vaatziekten voor.

Kan het kwaad?

Een verhoogd cholesterol is geen ziekte en geeft op zich geen klachten. Maar als u jarenlang een verhoogd cholesterol heeft, kan cholesterol zich in de vaatwand ophopen. Uw bloedvaten worden daardoor nauwer en kunnen op den duur dicht gaan zitten. Dat kan klachten geven aan hart en vaten, bijvoorbeeld angina pectoris, een hartinfarct of een beroerte. Ook uw nieren kunnen erdoor beschadigen.

Er bestaat goed cholesterol (HDL-cholesterol) en slecht cholesterol (LDL-cholesterol). Het HDL-cholesterolgehalte van uw bloed mag hoog zijn, dat is juist goed voor uw vaten. Maar als het LDL-cholesterolgehalte hoog is kunnen uw bloedvaten verstopt raken en heeft u meer kans op hart- en vaatziekten.

Een verhoogd cholesterol is slechts één risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten. De kans op hart- en vaatziekten wordt groter als er ook andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn, zoals roken, diabetes (suikerziekte), reumatoïde artritis, stress en hoge bloeddruk.

Wanneer wordt uw cholesterol gemeten?

Wanneer er ook andere factoren zijn die uw kans op hart- en vaatziekten vergroten, is het verstandig uw cholesterolwaarden te laten meten. De cholesterolwaarden worden gemeten:

  • als u een hart- of vaatziekte heeft of klachten die daarop wijzen, zoals angina pectoris (pijn op de borst bij inspanning), een hartinfarct of een beroerte
  • als u diabetes heeft;
  • als uw nieren wat minder goed werken;
  • bij een bloeddruk waarbij de bovendruk 140 mmHg of hoger is;
  • bij mannen boven de 50 jaar die roken en bij vrouwen boven de 55 jaar die roken;
  • bij overgewicht;
  • als u een ouder, broer of zus heeft die vóór de leeftijd van 65 een hart- en vaatziekte had;
  • of als u een ouder, broer, zus of kind heeft die een sterk verhoogd cholesterol heeft of had.

Als uit al deze risicofactoren samen blijkt dat uw risico op hart- en vaatziekten echt verhoogd is, kan het zinvol zijn, naast het opvolgen van de adviezen, medicijnen te gebruiken om de kans op hart- en vaatziekten te verminderen.

 

Adviezen

Een gezonde leefstijl is voor iedereen van belang om de kans op hart- en vaatziekten te verminderen. Dat kan betekenen dat u bepaalde leefgewoontes moet veranderen.

  • Als u rookt is het heel belangrijk dat u hiermee stopt omdat uw risico op hart- en vaatziekten hierdoor sterk vermindert.
  • Zorg daarnaast voor een gezonde voeding: eet gevarieerd en niet te veel. Eet vooral groente, fruit, aardappels en volkorenproducten. Kies voor magere melkproducten, magere kaas, mager vlees, kip of vis. Eet weinig verzadigde vetten, want deze verhogen het cholesterolgehalte. (Verzadigd vet zit vooral in room, roomboter, volle melk, gewone kaas, koffiecreamer, margarine, gebak, koekjes, snacks en vette vleesproducten). Kies in plaats daarvan voor onverzadigde vetten; dat is beter voor uw cholesterol. Dieetmargarine en plantaardige olie zoals olijfolie bevatten onverzadigde vetten. Gebruik deze producten op uw brood en om in te bakken in plaats van producten die verzadigd vet bevatten. Vaak staat op de verpakking welke vetten een product bevat.
  • Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag en niet iedere dag; meer alcohol kan uw cholesterol verhogen.
  • Zorg dat u in ieder geval vijf dagen per week een half uur intensief beweegt, bijvoorbeeld stevig wandelen, fietsen, zwemmen of tuinieren. Gezonde voeding en actief bewegen helpen tegen overgewicht.
  • Probeer oorzaken van stress aan te pakken en zorg dagelijks voor momenten van ontspanning.
  • Als u diabetes, reumatoïde artritis of hoge bloeddruk heeft zal de behandeling hiervan de kans op hart- en vaatziekten verder verminderen.Probeer daarom de behandeladviezen op te volgen en naar controleafspraken te komen.

 

Medicijnen

Niet iedereen met een hoog cholesterol hoeft medicijnen te nemen om het cholesterol te verlagen. Vaak is het voldoende de adviezen op te volgen om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Cholesterolverlagende medicijnen (simvastatine, atorvastatine of rosuvastatine) worden aangeraden:

  • bij een sterk verhoogd cholesterolgehalte
  • als u een hart- en vaatziekte heeft (gehad) en uw LDL-cholesterol is te hoog;
  • als u diabetes mellitus heeft en uw LDL-cholesterol is te hoog.

 

Heeft u geen hart- en vaatziekte gehad en geen diabetes mellitus, dan wordt gekeken naar

  • uw leeftijd,
  • uw geslacht (man of vrouw),
  • de verhouding tussen uw totale cholesterol en uw HDL-cholesterol (het ‘goede’cholesterol),
  • of u rookt,
  • de hoogte van uw bloeddruk.

 

Hoe gaat het verder?

Of en hoe vaak u gecontroleerd moet worden, hangt af van uw risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Als u cholesterolverlagende medicijnen krijgt, wordt vooral uw LDL-cholesterol na enkele weken tot een paar maanden gecontroleerd. Daarna wordt u jaarlijks gecontroleerd waarbij naar alle risicofactoren wordt gekeken.